Pronoun
Noun (เคธंเค्เคा) เคे เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคช्เคฐเคฏुเค्เคค เคนोเคจे เคตाเคฒे เคถเคฌ्เคฆ เคो Pronoun (เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ) เคเคนเคคे เคนैं। เค
เคฐ्เคฅाเคค เคिเคจ เคถเคฌ्เคฆों เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคจाเคฎ noun เคे เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคนोเคคा เคนै, เคเคจ्เคนें pronoun เคเคนा เคाเคคा เคนै।
Definition of pronoun
A pronoun is a word which is used in place of a noun.
- Navaneet did not play as he was ill.
- Rakhi failed because she did not read.
- This is the girl who stood first in the class.
- That is your house.
- I have lost the book which you gave me.
- He loves Rita.
- He wants to Marry her.
เคเคชเคฐोเค्เคค เคตाเค्เคฏों เคฎें Bold Part เคฎें เคฆिเคฏे เคเคฏे เคถเคฌ्เคฆ Pronouns เคนैं।
Pronoun in Hindi Meaning And Definition
เคเคธा เคถเคฌ्เคฆ เคिเคจเคा เคช्เคฐเคฏोเค Noun เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคเคฏा เคนो, Pronoun เคเคนเคฒाเคคा เคนै।
Ex:-
- Ram is a boy.
- He is a good boy.
เคฏเคนाँ 'He' เคเค Pronoun เคนै เค्เคฏोंเคि เคเคธเคा เคช्เคฐเคฏोเค Noun 'Ram' เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคเคฏा เคนै।
Kinds/Types of Pronoun in Hindi
Pronouns เคे เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค เคช्เคฐเคाเคฐ เคนैं-
- Personal Pronouns (เคต्เคฏเค्เคคिเคตाเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
- Reflexive Pronouns or Self-pronouns (เคจिเคเคตाเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
- Demonstrative Pronouns (เคธंเคेเคคเคตाเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
- Relative Pronouns (เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงเคตाเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
- Distributive Pronouns (เคตिเคญाเคเคธूเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
- Indefinite Pronouns (เค เคจिเคถ्เคเคฏเคตाเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
- Interrogative Pronouns (เคช्เคฐเคถ्เคจเคตाเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
- Emphatic Pronouns (เคฆ्เคฐंเฅเคคाเคตाเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
- Reciprocal Pronouns (เคชเคฐเคธ्เคชเคฐเคตाเคเค เคธเคฐ्เคตเคจाเคฎ)
Uses of Pronouns/Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค
1. Personal Pronouns
เคिเคธ Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคตाเค्เคฏ เคฎें Subject เคे เคฐूเคช เคฎें, Object เคे เคฐूเคช เคฎें เคฏा เคฆूเคธเคฐी เคตเคธ्เคคुเคं เคธे เคจिเคเคเคคा เคฏा เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคง เคฌเคคाเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคเคธे เคนเคฎ personal pronoun เคเคนเคคे เคนैं। เคैเคธे- I, We, You, He, She, It, They, My, Me, Your etc.
Personal Pronouns เคे เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค Forms เคนोเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
1. เคฏเคฆि เคोเค Pronoun/Pronouns เคिเคธी verb เคे Subject เคे เคฐूเคช เคฎें เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏे เคเคฏे เคนों, เคคो เคเคธे เคเคจ्เคนें Nominative Case เคฎें เคฐเคा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- Her went to Delhi by train.(✖)
- She went to Delhi by train. (✔)
- You, he and me have decided to go there.(✖)
- You, he and I have decided to go there. (✔)
- Sarika and me are likely to go there.(✖)
- Sarika and I are likely to go there. (✔)
2. เคฏเคฆि เคोเค Pronoun/Pronouns เคिเคธी verb เคे Object เคे เคฐूเคช เคฎें เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏे เคเคฏे เคนों, เคคो เคเคธे เคเคจ्เคนें Objective case เคฎें เคฐเคा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- The teacher taught they last night. (✖)
- The teacher taught them last night. (✔)
- She loves he. (✖)
- She loves him. (✔)
- He abused their/they. (✖)
- He abused them. (✔)
- The fisherman saved he and I. (✖)
- The fisherman saved him and me. (✔)
3. Let เค
เคฅเคตा เคिเคธी Preposition เคे เคฌाเคฆ Pronouns เคो Objective Case เคฎें เคฐเคा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- Let he do this work. (✖)
- Let him do this work. (✔)
- Let you and I solve the question. (✖)
- Let you and me solve the question. (✔)
4. Possessive Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคธी verb Subject/Object เคे เคฐूเคช เคฎें เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- Ours is a great country. (✔)
- Our is a great country. (✖)
- Hers is a beautiful garden. (✔)
- Her is a beautiful garden. (✖)
- These books are not mine. (✔)
- These books are not my. (✖)
- They met your friends and mine in the theatre. (✔)
- They met your friends and my in the theatre. (✖)
Note : Possessive Pronoun เคे เคฌाเคฆ เคिเคธी Noun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคญी เคจเคนीं เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคเคฌเคि Possessive Adjective เคे เคฌाเคฆ เคนเคฎेเคถा เคिเคธी เคจ เคिเคธी Noun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคนोเคคा เคนै।
เค
เคฐ्เคฅाเคค्-
Possessive Pronoun = Possessive Adjective + Noun.
เคฆेเคिเค-
- Yours house is beautiful. (✖)
- Your house is beautiful. (✔)
- Your is a beautiful house. (✖)
- Yours is a beautiful house. (✔)
(เคฏเคนाँ , Yours your house)
5. เคเคฌ เคฆो Nominative Case Pronoun เคे เคฌीเค เคคुเคฒเคจा (Comparison) เคนो เคคो than เคे เคฌाเคฆ Nominative case Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคนोเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- You are taller than me. (✖)
- You are taller than I. (✔)
เคชเคฐเคจ्เคคु,
เคฏเคฆि Comparison เคฆो objects เคे เคฌीเค เคนो, เคคो than เคे เคฌाเคฆ objective case pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค
- She respects you more than me. (✔)
USES OF 'IT'
1. Natural Incident (เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคเคเคจा) เคैเคธे- season, weather, earthquake เคเคฆि เค
เคฅเคตा เคธเคฎเคฏ (Time) เคฆिเคจ (day), เคตเคฐ्เคท (year) เคो เคฌเคคเคฒाเคจे เคे เคฒिเค 'It' เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเคธे Neutral/Introductory 'It' เคเคนा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- It is winter. (✔)
- It is five o'clock. (✔)
- It is Monday. (✔)
- It is raining. (✔)
2. เคिเคธी เคจिเคฐ्เคीเคต (lifeless) เคตเคธ्เคคु เคे เคฒिเค It เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- It is a pen. (✔)
- It is a chair. (✔)
3. เคोเคे-เคोเคे เคाเคจเคตเคฐ เค
เคฅเคตा เคीเคก़े-เคฎเคोเคก़े เคे เคฒिเค It เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- It is a dog. (✔)
- "It is an ant. (✔)
4. เคिเคธी Noun เคฏा Pronoun เคชเคฐ เคोเคฐ (Emphasis) เคฆेเคจे เคे เคฒिเค 'It' เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- It is Sainky who helped him last night. (✔)
- It is I who have taught you. (✔)
- It is the director that we want to see. (✔)
5. เคोเคे เคฌเค्เคे (Small children/babies), เคिเคธเคे เคฒिंเค (sex) เคी เคाเคจเคाเคฐी เคจเคนीं เคนो, เคे เคฒिเค เคญी It เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- The child was playing with its toys. (✔)
- The baby is crying because it is hungry. (✔)
- (Here, child/baby are not known whether boy or girl)
Order of Pronouns
เคเคฌ เคिเคธी เคตाเค्เคฏ เคฎें เคฆो เคฏा เคฆो เคธे เค
เคงिเค Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคเคฏा เคนो เคคो เคเคธเคा Order เคจिเคฎ्เคจ เคฆो เคช्เคฐเคाเคฐ เคธे เคนोเคคा เคนै-
- (i) 2 3 1 (Second Person, Third Person, First Person)- เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคตाเค्เคฏ เคฎें।
- (ii) 1 2 3 (First Person, Second Person, Third Person)- เคเคฌ เคตाเค्เคฏ เคธे เคฆोเคท, เคญूเคฒ, เคชाเคช เคเคฆि เคธ्เคตीเคाเคฐเคจे เคा เค เคฐ्เคฅ เคช्เคฐเคเค เคนोเคคा เคนो।
เคฆेเคिเค-
- You, I and he have to help her. (✖)
- You, he and I have to help her. (✔)
เคชเคฐเคจ्เคคु,
- I he and you have committed a sin. (✖)
- I,you and he have committed a sin. (✔)
เคชुเคจः,
- I and he are late. (✖)
- He and I are late. (✔)
เคชเคฐเคจ्เคคु,
- You and I have committed a crime. (✖)
- I and You have committed a crime. (✔)
2. Reflexive Pronouns
เคเคฌ First Person เคเคฐ Second Person เคे Possessive Case เคคเคฅा Third Person เคे Objective Case เคे Singular เคฎें Self เคเคฐ Plural เคฎें selves เคฒเคाเคเคฐ เคเค เคจเคฏा Pronoun เคฌเคจाเคฏा เคाเคคा เคนै, เคคเคฌ เคนเคฎ เคเคธเคो 'Reflexive Pronoun' เคเคนเคคे เคนैं।
เคैเคธे-
- Myself, ourselves, yourself, yourselves, himself, herself, itself, themselves.
Absent, present, avail, enjoy, introduce, busy, content, pride, hurt, cheat, prostrate, absent, satisfy, lay เคเคค्เคฏाเคฆि verbs เคฌाเคฆ Reflexive Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- The teacher absented from the class yesterday. (✖)
- The teacher absented himself from the class yesterday. (✔)
- They enjoyed in the party. (✖)
- They enjoyed themselves in the party. (✔)
- She prides on her beauty. (✖)
- She prides herself on her beauty. (✔)
- She introduced to the minister. (✖)
- She introduced herself to the minister. (✔)
เคชเคฐเคจ्เคคु,
- He introduced me to the DM. (✔)
3. Demonstrative Pronoun
เคिเคธ Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคตाเค्เคฏ เคฎें เคจिเคเค เคฏा เคฆूเคฐ เคे noun เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคเคธ Pronoun เคो เคนเคฎ 'Demonstrative pronoun' เคเคนเคคे เคนैं।
เคैเคธे- this, that, these, those, such.
This เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคจिเคเค เคी เคตเคธ्เคคु เคฏा เคต्เคฏเค्เคคि เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคฏเคน Singular เคนै เคเคฐ เคเคธเคा plural these เคนोเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- This is a pen. (✔)
- These are a pen. (✖)
- These are pens. (✔)
- This is pens. (✖)
That เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคฆूเคฐ เคी เคตเคธ्เคคु เคฏा เคต्เคฏเค्เคคि เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคฏเคน Singular เคนै เคเคฐ เคเคธเคा plural those เคนोเคคा เคนै।
- That is a pen. (✔)
- Those are a pen. (✖)
- Those are pens. (✔)
- That is pens. (✖)
4. Relative Pronoun
เคिเคธ Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคตाเค्เคฏ เคे เคฆो เคญाเคों เคो เคोเคก़เคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคเคธे เคนเคฎ 'Relative pronoun' เคเคนเคคे เคนैं। เคूँเคि เคเคธ pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคตाเค्เคฏ เคे เคฆो เคญाเคों เคो เคोเคก़เคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคเคธเคฒिเค เคฏเคน เคตाเค्เคฏ เคฎें pronoun เคे เคธाเคฅ-เคธाเคฅ Conjunction เคा เคญी เคाเคฎ เคเคฐเคคा เคนै। เคฏे เคนैं-
- Who, whose. which, that เคเคฐ what.
เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคे เคฒिเค Subject เคे เคฐूเคช เคฎें Relative Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคจा เคนो, เคคเคฌ เคนเคฎ 'who' เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं। เค
เคฐ्เคฅाเคค् who เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคธ noun เคฏा pronoun เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคो เคตाเค्เคฏ เคा Subject เคนोเคคा เคนै, เคूँเคि who เคा เคช्เคฐเคฏोเค Relative pronoun เคे เคฐूเคช เคฎें Subject เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเคธเคฒिเค who เคे เคฌाเคฆ เคตाเคฒे เคตाเค्เคฏ เคฎें who เคे เคฒिเค verb เคा เคช्เคฐเคฏोเค เค
เคตเคถ्เคฏ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। who เคे เคฌाเคฆ เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคจे เคตाเคฒा verb, who เคे เคชเคนเคฒे เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏे เคเค noun เคฏा pronoun เคे เค
เคจुเคธाเคฐ เคนोเคคा เคนै। เค
เคฐ्เคฅाเคค् เคฏเคฆि who เคे เคชเคนเคฒे เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคจे เคตाเคฒा Noun เคฏा Pronoun, Singular เคนै, เคคเคฌ เคนเคฎ Who เคे เคฌाเคฆ singular verb เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं, เคเคฐ เคฏเคฆि Noun เคฏा Pronoun Plural เคนै, เคคเคฌ เคนเคฎ who เคे เคฌाเคฆ Plural Verb เคฐเคเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- I do not like the boy who has done it. (✔)
- I do not like those boys who have done it. (✔)
เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคे เคฒिเค เคเคฐ्เคฎ (object) เคे เคฐूเคช เคฎें Relative Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคจा เคนो, เคคเคฌ เคนเคฎ whom เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं। เค
เคฐ्เคฅाเคค् whom เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคธ noun เคฏा pronoun เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคो เคตाเค्เคฏ เคा Object เคนोเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- This is the boy whom I saw in the market.
- The student whom I met today was Sanjay's son. (✔)
- The student who came here was Sanjay's son. (✔)
เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें เคจिเคฐ्เคीเคต เคตเคธ्เคคुเคं เคे เคฒिเค Relative Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคจा เคนो, เคคเคฌ เคนเคฎ which เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค -
- This is the pen which I bought yesterday.
that เคเคฐ what เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคธเคीเคต เคเคฐ เคจिเคฐ्เคीเคต เคฆोเคจों เคे เคฒिเค เคนी เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคชเคฐเคจ्เคคु เคเคจเคे เคช्เคฐเคฏोเค เคฎें เค
เคจ्เคคเคฐ เคนै। that เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคนเคฎ เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคाเคจเคตเคฐों เคे เคฒिเค เคเคฐเคคे เคนैं, เคเคฌเคि What เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคญाเคตเคตाเคเค เคธंเค्เคा เคे เคฒिเค।
เคฆेเคिเค-
This is the cow that I bought. (✔)
I do not understand what you say. (✔)
เคฏाเคฆ เคฐเคें :-
Note (1) เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें Superlative Degree Adjective เคे เคฌाเคฆ เคिเคธी Noun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคเคฏा เคนो, เคคเคฌ เคเคธ Noun เคे เคฌाเคฆ เคนเคฎ Relative Pronoun เคे เคฐूเคช เคฎें เคนเคฎेเคถा เคนो that เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- He is one of the best boys that I have ever seen.
Note (2) The Same + Noun เคे เคฌाเคฆ Relative Pronoun เคे เคฐूเคช เคฎें that เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- This is the same boy that met me on the road. (✔)
- This is the same boy who me met on the road. (✖)
- This is the same dog that was running on the road. (✔)
- This is the same dog which was running on the road. (✖)
Note (3) Only/any/few/little/everything/nothing เคे เคฌाเคฆ Relative Pronoun เคे เคฐूเคช เคฎें that เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฆेเคिเค-
- There was nothing which could tempt Saurav. (✖)
- "There was nothing that could tempt Saurav. (✔)
- Navneet has lost the few pens which he bought yesterday. (✖)
- Navneet has lost the few pens that he bought yesterday. (✔)
- This is the only book which car give us proper guidance. (✖)
- This is the only book that can give us proper guidance. (✔)
5. Distributive Pronoun
เคिเคธ Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคฆो เคฏा เคฆो เคธे เค
เคงिเค เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคฏा เคตเคธ्เคคुเคं เคฎें เคธे เคเค เคฏा เคเค เคญी เคจเคนीं เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคเคธ pronoun เคो เคนเคฎ 'Distributive Pronoun' เคเคนเคคे เคนैं।
เคैเคธे-
- Each, either, anyone, either, none.
เคฆो เคฏा เคฆो เคธे เค
เคงिเค เคตเคธ्เคคुเคं เคฏा เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคฎें เคธे เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคนเคฎ each เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- Each of the two boys has done this work. (✔)
- Each of the five boys has done this work. (✔)
เคฆो เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคฏा เคตเคธ्เคคुเคं เคฎें เคธे เคเค เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคนเคฎ either เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
- Either of the two boys has come to me. (✔)
เคชเคฐเคจ्เคคु, เคฆो เคธे เค
เคงिเค เคตเคธ्เคคुเคं เคฏा เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคฎें เคธे เคเค เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคนเคฎ either เคे เคฌเคฆเคฒे anyone เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- Anyone of the five boys has done this work. (✔)
- Either of the five boys has done this work. (✖)
เคฆो เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคฏा เคตเคธ्เคคुเคं เคฎें เคธे เคเค เคญी เคจเคนीं เคा เคฌांเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคนเคฎ neither เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- Neither of the two boys has helped me. (✔)
- None of the two boys has helped me. (✖)
เคชเคฐเคจ्เคคु, เคฆो เคธे เค
เคงिเค เคตเคธ्เคคुเคं เคฏा เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคฎें เคธे เคเค เคญी เคจเคนीं เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคนเคฎ neither เคे เคฌเคฆเคฒे none เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं। เคฆेเคिเค-
- None of the four boys has helped me. (✔)
- Neither of the four boys has helped me. (✖)
6. Indefinite Pronoun
เคिเคธ Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคธी เค
เคจिเคถ्เคिเคค เคธंเค्เคा เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคैเคธे- one, someone, somebody, nobody, anybody etc. เคเคธ Pronoun เคो เคนเคฎ Indefinite Pronoun เคเคนเคคे เคนैं।
one เคเค Indefinite Pronoun เคนै เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें เคเคธเคा เคช्เคฐเคฏोเค Subject เคे เคฐूเคช เคฎें เคिเคฏा เคाเค เคคเคฌ เคเคธเคे เคธाเคฅ Possessive Case เคฎें เคนเคฎ เคนเคฎेเคถा เคนी one's เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं, His/Her เคा เคจเคนीं।
เคฆेเคिเค-
- One should do one's duty. (✔)
- One should do his duty. (✖)
- One should do her duty. (✖)
เค
เคจ्เคฏ เคธเคญी Indefinite Pronouns เคे เคธाเคฅ Possessive Case เคฎें เคนเคฎ เคนเคฎेเคถा เคนी His เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं, เคเคฌ Gender เคธ्เคชเคท्เค เคจเคนीं เคนो।
เคฆेเคिเค-
- Someone has done his duty. (✔)
- Someone has done one's duty. (✖)
7. Interrogative Pronoun
เคिเคธ Pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคตाเค्เคฏ เคฎें เคช्เคฐเคถ्เคจ เคा เคฌोเคง เคเคฐाเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคเคธ pronoun เคो เคนเคฎ 'Interrogative pronoun' เคเคนเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- Who are you? (✔)
- What are you doing? (✔)
- Who comes here daily?
- Which of these gentlemen is Suman?
- What is the matter?
8. Emphatic Pronoun
เคเคฌ Reflexive pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคोเคฐ (Emphasis) เคฆेเคจे เคे เคฒिเค เคนोเคคा เคนै, เคคो เคเคธे 'Emphatic Pronoun' เคเคนा เคाเคคा เคนै, เคिเคธเคा เค
เคฐ्เคฅ- ' เคธ्เคตเคฏं, เคुเคฆ' เคนोเคคा เคนै।
- Alok himself is good, but not his friends. (✔)
- Ramesh himself did the work. (✔)
- Sita herself is responsible for this mistake. (✔)
- The students themselves are late. (✔)
9. Reciprocal Pronoun
Each other a one another เคो 'Reciprocal Pronoun' เคเคนा เคाเคคा เคนै।
เคธाเคฎाเคจ्เคฏเคคः Each other เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคฆो เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เค
เคฅเคตा เคตเคธ्เคคुเคं เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै เคคเคฅा One another เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคฆो เคธे เค
เคงिเค เคต्เคฏเค्เคคिเคฏों เคฏा เคตเคธ्เคคुเคं เคे เคฒिเค เคฆेเคिเค-
- You and I help each other. (✔)
- You and I help one another. (✖)
- All of the students hate one another. (✔)
- All of the students hate each another. (✖)
- Both of the girls tease each other. (✔)
- Both of the girls tease one another. (✖)
- The two brothers hate each other. (✔)
- The five brothers love one another. (✔)
เคฏाเคฆ เคฐเคें
Note 1: เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें เคคीเคจों เคนी Number เคเคฐ Person เคे pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เคिเคฏा เคเคฏा เคนो, เคคเคฌ เคธเคฌเคธे เคชเคนเคฒे เคนเคฎ, 2nd person เคเคธเคे เคฌाเคฆ 3rd person เคเคฐ เค
ंเคค เคฎें 1st person เคे pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं, เค
เคฐ्เคฅाเคค् เคนเคฎ 231 เคे เคจिเคฏเคฎ เคा เคชाเคฒเคจ เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- You, he and I are doing this work. (✔)
Note 2: เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें 2nd person, 3rd person เคเคฐ 1st person เคे pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เคिเคฏा เคเคฏा เคนो, เคคเคฌ เคเคจ เคคीเคจों เคे เคฒिเค Possessive Case เคฎें เคนเคฎ our เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- You, he and I are doing our work.
เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें 2nd person เคเคฐ 3rd person เคे pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เคिเคฏा เคเคฏा เคนो, เคคเคฌ เคเคจ เคฆोเคจों เคे เคฒिเค Possessive Case เคฎें เคนเคฎ your เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- You, and he are doing your work. (✔)
เคฏเคฆि เคตाเค्เคฏ เคฎें 2nd person เคเคฐ 1st person เคฏा 3rd person เคเคฐ Ist person เคे pronoun เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เคिเคฏा เคเคฏा เคนो, เคคเคฌ Possessive Case เคฎें เคนเคฎ เคเคจ เคฆोเคจों เคนी เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคฎें our เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฆेเคिเค-
- You and I are doing our work.(✔)
- He and I are doing our work. (✔)
Pronouns Exercises
Fill in the blanks.
1. This book is mine and that is.......
(1) your
(4) you
(2) your's
(3) yours
(5) No word
2. Abha is more intelligent and beautiful than........
(1) I
(2) me
(3) myself
(4) mine
(5) No word
3. It is ......................... who was severely punished
(1) him
(2) his
(3) he
(4) he's
(5) No word
4. Have you any objection. .................... going to our house?
(1) I
(2) my
(3) mine
(4) me
(5) No word
5. You and she have cheated..................neighbour.
(1) our
(2) their
(3) her
(4) your
(5) No word
6. This is the only thing.................. I want.
(1) as
(2) which
(3) whose
(4) that
(5) No word
7. I do not like........of these two magazines
(1) any
(2) one
(3) either
(4) some
(5) No word
8. My views are quite different from..............
(1) you
(2) your
(3) yourself
(4) yours
(5) No word
9. They enjoyed............................during the vacation.
(1) themself
(2) themselves
(3) their
(4) theirs
(5) No word
10. There was none ........................... did not enjoy the show.
(1) who
(2) which
(3) that
(4) whom
(5) those
11. You are the only person ................. can help him in the hour of need.
(1) who
(2) which
(3) whom
(4) that
(5) as
12. Rakhi is the girl..........................has failed.
(1) who
(2) and who
(3) which
(4) whose
(5) as
13. We had to eat standing up because we hadn't anything .................... we could sit on and the grass was too wet.
(1) which
(2) and which
(3) that
(4) who
(5) No word
14. The candidate ......... was interviewed was entirely unsuitable.
(1) which
(2) whose
(3) whom
(4) who
(5) and who
15. Come and have supper with us if you aren't doing ......................... thing tonight
(1) some
(2) any
(3) one
(4) all
(5) No word
16. This is the cow ......... milk is sweet.
(1) which
(2) whom
(3) who
(4) whose
(5) that
17. I asked him ................... why he was not present in the class.
(1) as
(2) that
(3) if
(4) whether
(5) No word
18. I was unable to say whether .................... was a boy or not.
(1) he
(2) she
(3) that
(4) it
(5) No word
19. We enjoyed........................the party last week.
(1) ours
(2) ourselves
(3) our
(4) myself
(5) No word
20. ................. book is yours and that is mine.
(1) It
(2) It's
(3) This
(4) That
(5) These
Post a Comment